środa, 25 lipca 2012

CIĄŻA I ŹREBIENIE SIĘ KLACZY


                                 CIĄŻA I ŹREBIENIE SIĘ KLACZY

                                                                                 

                                                                           CIĄŻA
       
                 Po kopulacji  tak zwanym kryciu powinno nastąpić zapłodnienie. Klacz jednak powinna być po samej kopulacji oprowadzana przez około 20 do 30 minut. Nie powinno jej się pozwolić na tak zwane spinanie się i oddawanie moczu, ponieważ może dojść do wyplukania i wydalenia nasienia. Komórka jajowa zostaje zapłodniona a jej pierwsze podziały następują już w jajowodzie nazywane jest to bruzdkowaniem komórki.  Dopiero po 6 dobach taka bruzdkująca komórka jajowa dotrze do rogu macicy gdzie po 7  tygodniach  jako blastocysta wszczepi się w ścianę śluzowa macicy, natomiast całkowite zamocowanie zarodka nastąpi w 14 tygodniu ciąży. Dopiero w 6,7 a nawet 8 miesiącu ciąży (ze względu na rasę koni)u klaczy można zaobserwować zmiany zewnętrzne.  Dlatego ważne jest wczesne wykrycie ciąży za pomącą badania rektalnego lub ultrasonografu. Zapobiegnie to przedwczesnemu kryciu klaczy już źrebnej  co zazwyczaj prowadzi do poronienia, lub pozwoli nam na pokrycie klaczy, która (nie zaskoczyła) nie zaszła w ciąże. Zazwyczaj mamy ciąże pojedyncze aczkolwiek występują tez ciąże bliźniacze które w większości przypadków kończą się poronieniem obydwóch  źrebaków   już w 7,8 miesiącu ciąży. Bardzo rzadko udaje się odchować obydwa źrebaki jeżeli  już do tego dojdzie żaden z nich nie będzie w pełni rozwinięty jak być powinien pojedynczy źrebak danej rasy w tym samym wieku. dlatego tez konie takie nie przedstawiają większej  wartości  użytkowej.
 

                                                                         PORÓD

                  Po ciąży, która zazwyczaj trwa 11 miesięcy tj.335-340 dni następuje poród. Ze względu na rasę koni lub warunki pogodowe, okres w, którym klacz była kryta długość ciąży może się skrócić lub wydłużyć nawet o 20 dni. Z przenoszonych ciąży zazwyczaj rodzą się ogierki.   Kiedy zauważymy nabrzmiałe wymiona może to nastąpić około 2-3 tygodni przed porodem, zapadniecie się zadu w okolicach ogona i nabrzmiały srom znaczy klacz przygotowuje się do porodu.  Zazwyczaj na  godzinę czasem krócej przed porodem zauważymy podwyższona temperaturę klaczy. Po wystąpieniu buli  porodowych,  klacz staje się niespokojna kładzie się i zrywa ogląda na zad i powtarza sytuacje. Klacze przeważnie źrebią się na leżąco po nastąpieniu buli partych następuje rozwarcie szyjki macicznej i pęknięcie błony omoczniowo-kosmówkowej wycieka płyn omoczni owy, który zwilża kanał rodny. Wypieranie płodu powinno trwać około 30 min. Ukazuje się worek owodniowy i źrebak. Kiedy poród przedłuża się zbytnio tzn. ponad godzinę powinniśmy pomóc klaczy w porodzie. Nie fachowa pomoc może się jednak skończyć śmiercią tak klaczy jak i źrebięcia. Źrebak rodzi się w cieniutkim worku, który jeżeli sam nie pęknie należy przerwać by nie udusić źrebaka. Około 15 minut po porodzie klacz odpoczywa po czym wstaje i wtedy następuje zerwanie pępowiny ze źrebakiem. Jeżeli tak się nie stanie należy przeciąć pępowinę samemu w miejscu tak zwanego zwężenia około 8-10 cm. od brzucha źrebaka odkażając przy tym wszystkie potrzebne narzędzia, odcinamy pępowinę ale dopiero wtedy, gdy ustanie tętno w pępowinie. Należy również odkazić pępowinę najlepiej jodyną żeby nie doszło do infekcji i zakażenia Do około 30 minut od porodu klacz powinna urodzić łożysko, jeżeli jednak nie stanie się tak po upływie 3 godzin należy wezwać weterynarza. Macica klaczy wraca bardzo szybko do pozycji wyjściowej z przed porodu około 6 godzin po tym czasie odklejenie łożyska będzie niemożliwe i może dojść do zatrucia organizmu. Zaraz po porodzie należy oczyścić nozdrza źrebaka ze śluzu, aby ułatwić mu oddychanie. Powinno się podsunąć źrebaka klaczy do oblizania, co pozwoli jej się uspokoić i nabrać instynktu macierzyńskiego. Jest to również dobry masaż  dla skóry źrebaka, który poprawia krążenie. Jak tylko źrebak stanie na nogi najważniejsze jest aby jak najszybciej rozpoczął ssać  tak zwaną siarę. Jest bowiem ona bogata w przeciwciała i substancje odżywcze co uodparnia i odżywia źrebaka. Skład substancji zawartych w siarze zmienia się bardzo szybko tj. po porodzie ok. 12do 18% białka w 10 do 12 godzin po porodzie tylko 3-5% a po upływie 20 godzin jak w mleku 1,5-2,5%. Dlatego w przypadku źrebiąt słabych jest szczególnie ważne by wyssały możliwie jak największą ilość siary. Bardzo ważne jest wyssanie siary również ze względu na smółkę jest to kał źrebięcy, który powinien zostać wydalony. Siara ma właściwości rozluźniające i pomaga w tym procesie. Jeżeli smółka nie zostanie wydalona należy zrobić źrebakowi  lewatywę z ciepłego oleju, najlepiej parafiny, jeśli i to nie zda egzaminu trzeba usunąć smółkę operacyjnie.